දේශපාලනික ප්‍රකාශනයක් ලෙස බැරලිසම් සහ චන්ද්‍රගුප්ත තේනුවර

දේශපාලනික ප්‍රකාශනයක් ලෙස බැරලිසම් සහ චන්ද්‍රගුප්ත තේනුවර

තමන් ජීවත් වන සමාජ, දේශපාලන හා ආර්ථික පරිසරයේ  ඇති වන යම් යම් අර්බුදකාරී තත්ත්වයන් තුළ ඇති වන ඝට්ටනයන් සහ තමා දක්වන ප්‍රතිචාරය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම කලාකරුවාගේ ඍජු දායකත්වයයි. මේ මොහොතේ පවතින දේශපාලනික තත්ත්වය ප්‍රකාශ කරමින්, පාලනය බිඳ වැටීම, යුද්ධය, යුද්ධය නිසා ඇති වූ මනුෂ්‍ය ඝාතන හා වගකිවයුත්තන්  දෙසට වන එල්ලයක් චන්ද්‍රගුප්ත තේනුවරගේ දෘශ්‍ය කලා නිර්මාණ ගණනාවකින් වසර ගණනාවක් තිස්සේ සිදු කෙරේ.

ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලන යාන්ත්‍රණයේ සිදු වූ සහ සිද්ධ වෙමින් පවතින ඛේදවාචකයන්ට යුක්තිය ඉටු නොවීම සහ ඒ පිළිබඳව හෙළිදරව්වක් කිරීමට උත්සාහ ගන්නා මැදිහත් වීමක් ලෙස එය සඳහන් කළ හැකිය. එම තත්ත්වය ප්‍රශ්න කරමින් 1997 දී පැවැත්වූ බැරල්වාදය නම් දෘශ්‍ය කලා ප්‍රදර්ශනය දිගුවක් ලෙස 2005 දක්වා සාකච්ඡාවට බඳුන් කරමින් barrelism, neo barrelism සහ post barrelism ලෙස නිර්මාණාවලීන් ගණනාවක් ඉදිරිපත් කර ඇත. එම ඉදිරිපත් කිරීම් හා සාකච්ඡාවට බඳුන් කරන ඒ හා බැඳි දේශපාලනික ත්ත්වයන්ට ඇති කළ මැදිහත්වීම පිළිබඳව මෙම නිර්මාණ වලින් ප්‍රකාශනය වේ.

හුස්ම ගැනීමත් දේශපාලනික වන සමාජයක කලාකරුවකු ලෙස පවතින සමාජ මොහොතට සවිඥානික නොවී සිටීමට දේශපාලනික සිත්තරෙකුට නොහැකි බව තේනුවරගේ භාවිතය සාක්ෂියකි. කලාකෘති සඳහා වස්තුවිෂය තෝරා ගැනීමේ දී ආත්ම කේන්ද්‍රීය වස්තුවිෂය, දැනුම පාදක වස්තුවිෂය, සිද්ධි පාදක වස්තුවිෂය යන සීමාවන් ස්පර්ශ කිරීමට කලාකරුවකුට නිදහස තිබේ. නමුත් මානව පැවැත්මේ මූලික කොන්දේසීන් පවා උල්ලංඝනය වෙද්දී මනුෂ්‍යයෙක් ලෙස තමන්ගේ භාවිතය තුළ ක්‍රියාත්මක වීමට නොහැකි නම් අප මනුෂ්‍යයන් ලෙස අසමත් බව තේනුවර පෙන්වා දෙයි. ඔහුගේ භාවිතය තුළම ඔහු දේශපාලනික සිත්තරෙක් වන බව පෙන්වා දෙනු ලබන්නේ මානව රූපයේ සියලු කාය ව්‍යවච්ජේදයන් විනයක් සහිතව පරිසමාප්ත අර්ථයෙන් සම්පූර්ණ කර තිබියදීත් බැරල් වලින් යුද විරෝධී වන ආකාරය ද්‍රෘශ්‍ය කලාවෙන් පෙන්වා දුන් හෙයිනි.

වියමනක් ලෙස දෘශ්‍ය කලාව කියවීම

යම්කිසි කෘතියක ආකෘතිය සහ අන්තර්ගතය සමහරවිට සමපාත වන අත, සමහර තැනක එය පරස්පර වේ. මෙය හිතාමතා හෝ නොදැනුවත්ව සිදුවිය හැකි කාරණයක් කියවීමේ දී එය වියමනක තබා පරීක්ෂා කිරීමේ දී කෘතිය සහ කෘතියෙන් පිටත සම්බන්ධය වෙන් කළ නොහැකි සම්බන්ධයකි. නූතන යුගයේ බොහෝ දුරට කලා කෘතිය නිම වූ පසු කතෘ එසේත් නැත්නම් කෘතියේ නිර්මාපකයා පෙනී සිටීමේ වුවමනාවට වඩා 'කෘතිය' පෙනී සිටියි. ශිල්පියාගේ ලියවිල්ල එහි දී අනිවාර්ය නොවූ අතර කෘතිය තුළ සියල්ල එහි දී සිතා ඔහු ඉන් ඉවත් වේ. එක තැනක දී පිකාසෝ ගේ ගුවර්නිකා චිත්‍රය ගැන මාධ්‍යවේදියෙක් විමසද්දී ඔහු ප්‍රකාශ කළේ "මම චිත්‍රය ඇඳල තියෙන්නේ. නැත්නම් මම පොතක් ලියනවනේ." යනුවෙනි. එයින් ගම්‍ය වන්නේ කෘතිය අන්තර්ගතය වෙනුවෙන් කොතෙක් දුරට පෙනී සිටිනවාද යන්නයි.

කලා කෘතියක් කියවීමේ දී එය වියමනක් ලෙස එකිනෙකට බැඳී තිබෙන අයුරු සහ කලා කෘති කියවීම  වෙනත් මානයක් ඔස්සේ සිදු වන බවත් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. පශ්චාත් නූතනවාදය, පශ්චාත් ව්‍යුහවාදය, සංඥාර්ථවේදය, මනෝවිශ්ලේෂණවාදය වැනි ක්ෂේත්‍ර වියමනක තබා කලා කෘතියක් කියවීමේ දී නැවුම් මානයක් එකතු කළේ ය. එය කලාව ආගමික සන්දර්භයක සිට වෙළෙඳපොළ සන්දර්භයට මාරු වීම දක්වාත් මාක්ස්වාදී විචාරයෙන් ඔබ්බට ගමන් කිරීම දක්වාත් තිබූ සීමාවන් අතික්‍රමණය කිරීමකි.

අනන්‍යතාව 
මෙහි දී අනන්‍යතාව යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබනුයේ ඕනෑම මනුෂ්‍යයෙකුට තමන්ගේ සමාජ කණ්ඩායම තුළ තමන්ගේ ස්ථානය කුමක් ද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිතතාවක් නිර්මාණය කර ගැනීමයි. සෑම කෙනෙකුම අත්සන වර නැඟීමට හැකියාවක් ඇත. අත්සනක් නිර්මාණය වීමට නම්, යම්කිසි ක්‍රියාවලියක ක්‍රියාමය තත්ත්වයක සිටිය යුතු අතර එළියෙන් එසේත් නැත්නම් සමාජයෙන් එය පෙරළා තමන් වෙත ලැබෙන දෙයකි. අත්සන යනු කෙනෙකු හඳුනා ගැනීමට සලකුණු කරනු ලබන භෞතික අකුරු, රූප වෙනයම් හෝ සංකේතයක් පමණක්ම නොවේ. යම්කිසි කෙනෙකුට අත්සනක් සෑදෙන්න නම් තවත් අත්සනක් තියෙන කෙනෙක් සහතික වීමට සිදු වේ. මෙය Counter signature ලෙස හැඳින්වේ.

කලාගාර අවකාශ
සොබාදහම තුළ ලිවීමක් වන චිත්‍රය අද වන විට නූතන රසික සංකල්ප රාශියක් පසුකොට ආකෘතික නිදහස දක්වා ගමන් කර ඇත. කලාව නොවන දේවල් කලාගාර අවකාශ වෙත රැගෙන ඒම හා එය කලාගාර අවකාශයක දී කෘතියක් වන බව මාර්ෂල් ඩුෂාම් කලා ඉතිහාසයේ දී ඔප්පු කර ඇත. යම්කිසි දෘෂ්ඨිවාදයක් තුළ එසේත් නැත්නම් අදහසක් තුළ නිමි භාණ්ඩයක් හෝ කලාව නොවන ලෙස හඳුනා ගත් භාණ්ඩයක් නැවත කලාගාර අවකාශයට රැගෙන ආ පසු එය කලා කෘතියක් වන්නේ ය. එය ඒ හා පවත්වන සවිඥානිකත්වය නිසා ය. ලංකාව තුළ පැවති කලාගාර අවකාශ ලෙස ජාතික කලා භවන, එතෙක් පැවති රාජ්‍ය දෘෂ්ඨිවාදය ක්‍රියාත්මක වූ එකම කලාගාරයයි. එහි පැවැත්වූ ප්‍රදර්ශන හා ප්‍රදර්ශන පවත්වන පන්තිය පිළිබඳව අවබෝධයක් අපට දැකගත හැකිය. මෙම රාජ්‍ය දෘෂ්ඨිවාදී කලාගාර වෙනුවට ගොඩනැඟෙන පුද්ගලික කලාගාර අවකාශ ශ්‍රී ලාංකේය කලාවේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යක් නිර්මාණය කළේ ය. එය කලාකෘති නිෂ්පාදනය කරන කලාකරුවා හා කලාගාර හිමිකරුවා අතර ඇති වූ මින් පෙර නොවූ සම්බන්ධයකි. එයින් කලාකරුවාගේ ජීවන විලාශයට යම්කිසි ආර්ථික වටිනාකමක් එකතු කළ මංසන්ධියකි. මන්ද පුද්ගලික කලාගාර අවකාශ පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ ලාභය මත වීම ඉන් ප්‍රධානය. මෙහි දී හිමිකරුවාට හා කලාකරුවාට යන දෙපාර්ශවයටම මූල්‍යමය හෝ සංකේතමය වටිනාකමක් නිර්මාණය කළේය. ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරය බෙයාෆුට් කලාගාරය, සස්කියා ප්‍රනාන්දු කලාගාරය ආදිය ශ්‍රී ලාංකේය ද්‍රෘශ්‍ය කලාව කෙරෙහි බලපෑමක් කළ ප්‍රධාන පෙළේ පුද්ගලික කලාගාරයන් ය.

වෙළෙඳපොළ 
ලාංකේය කලා ඉතිහාසයේ කාල රේඛීය සොයාබැලීමක දී රාජ්‍ය අනුග්‍රහය හා බැඳී තිබූ කලාවක් දැකිය හැකිය. එය ඒ මොහොතේ දී සෑම ජන සමාජයකටම පොදු කාරණයකි. සමකාලීන ද්‍රෘශ්‍ය කලාව තුළ ද වෙළෙඳපොළ ක්‍රියාත්මක වීම අනිවාර්ය සාධකයකි. එයින් කලාකරුවාට මග හැර යා නොහැක. විශේෂයෙන්ම හුවමාරු භාණ්ඩයක් වන චිත්‍රය හා මූර්තිය සමග ඍජුවම වෙළෙඳපොළ ක්‍රියාත්මක වුවත් happening arts, performing arts, body arts, land arts, installation arts, video arts වැනි කලා කටයුතු සමග වෙළෙඳපොළ ක්‍රියාත්මක වනුයේ සංකේත වටිනාකමක් තුළිනි. විශේෂයෙන්ම මිලදී ගැනීමට අපොහොසත් කලා කෘති නිපදවීම යනු ශිල්පියාට මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනයට එහා ගිය සංකේත වටිනාකමක් ප්‍රාග්ධනයක් රැස් කිරීමයි. එසේ එක්රැස් වන සංකේත ප්‍රාග්ධනය නැවත මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනය බවට පත් කිරීමට ද කලාකරුවාට හැකියාව ඇත.

කලාවේ භාෂාව 
කලාවේ භාෂාවට ඇතුළු වීම හා සංකේතනය කර ගැනීම කෘතියක් නිපදවීම කෙරෙහි තීරණාත්මක ලෙස බලපානු ලබයි. අදාල විෂය සීමාවේ ද්‍රෘශ්‍ය සාක්ෂරතාව පිළිබඳව තමන් සතු විශ්වාසය කෘතියේ විචාරශීලීත්වය දියුණු කිරීමට බලපානු ලබයි. මූලධර්ම හා මූලිකාංග ද්‍රෘශ්‍ය කලාවේ අලුත් උපකරණ ලෙස හැසිරවීමට ශික්ෂණය ලැබීම හා අන්තර්ගතය වෙනුවෙන් ව්‍යාකරණය අතික්‍රමණය කිරීම ද්‍රෘශ්‍ය කලාවේ සීමාවන් පුළුල් වීමට බලපානු ඇත. චිත්‍ර ශිල්පී ජගත් වීරසිංහගේ "කාංසාව" ප්‍රදර්ශනය දෘශ්‍ය කලාවේ අලුත් ව්‍යාකරණ සොයා යාමකි. 88, 89 දකුණේ භීෂණ සමය තුළ ගෞරවාන්විත මරණයක් පිළිබඳව තිබුණු විශ්වාසය බිඳ වැටීම ප්‍රකාශනාත්මකව ගොඩනැඟීමට උත්සාහ දැරීය.

ජනමාධ්‍ය 
ජනමාධ්‍ය ලෝකයේ සිවුවැනි ආණ්ඩුව ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. මාධ්‍ය යනු මේ මොහොතේ රාජ්‍ය දෘෂ්ඨිවාදයක් හෝ පෞද්ගලික දෘෂ්ඨිවාදයක් නියෝජනය කරන, සමාජ උඩුයටිකුරු කරන කලාපයකි. මාධ්‍ය ප්‍රතිරූප නිෂ්පාදනය කරන සමාජ අවකාශයක කලාව සමග සබඳකම් පවත්වන ආකාරය වැදගත්ය. කෘතියක් සමාජගත වීමට මුඛ පරම්පරාගතව සිට පැමිණි මෙය අද දවසේ සයිබර් අවකාශය දක්වා විශාලනය වී ඇත. එය මගහැරීමට නොහැකි විශ්ව ව්‍යාපී සංකල්පයකි. ජනප්‍රිය අර්ථයෙන් අද දවසේ මුහුණුපොත හොඳ නරක භේදයකින් තොරව සියලු ඉසවු සමග සජීවීව සම්බන්ධකම් පවත්වයි. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රව්‍ය යුගය පසුකළ අප දැන් සිටින්නේ දෘශ්‍ය යුගයකය. එම යුගය තීරණාත්මක වූ විශේෂ ලක්ෂණ සමග කලාව හා අනෙකුත් කලාවන් සමග අත්‍යන්තයෙන් බැඳී පවතී.

කලා විචාරකයා
කලා විචාරකයා එසේත් නැතහොත් කලා විචාරය කෘතිය හා කෘතියේ නිෂ්පාදකයා අතර පාලම සාදන සාධකයයි. එය කුමන හෝ දෘෂ්ඨිවාදයක් උසුලනු ලබයි. රාජ්‍ය කේන්ද්‍රීය හෝ රාජ්‍ය නොවන දෘෂ්ඨිවාදයක් තුළ එය ක්‍රියාත්මකයි. කිසිදු කලා විචාරයක් අහිංසක නොවන අතර කුමන හෝ ව්‍යාපෘතියකට එය නෑකම් කියනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස මහාවංශය ගතහොත් එය ලියවෙනුයේ ඒ ඒ මොහොතේ රාජ්‍ය දෘෂ්ඨිවාදය අනුවය. සමහර දේවල් එකතු කිරීමත් බැහැර කිරීමත් දේශපාලනික වනුයේ ඒ නිසාවෙනි. ලෝක කලා ඉතිහාසයෙන් අනාගතවාදය ලෙස සැලකෙන කලා ව්‍යාපාරයේ ප්‍රකාශකයා එසේත් නැත්නම් න්‍යායාචාර්‍යවරයා වූයේ මාරිනෙට්ටි නම් පුද්ගලයාය. එය විචාරය කරන ආකාරය, එය සංවිධානය කරන ආකාරය කුමන හෝ දේශපාලන මතයක් සමග සමපාත වන බව පැහැදිළිය. චිත්‍ර ශිල්පී ජගත් වීරසිංහ ලංකාව තුළ ද්‍රෘශ්‍ය කලාවට නව විචාරශීලි අදහසක් නිෂ්පාදනය කළ අතර කලාවේ දේශයෙන් පරිබාහිරව තිබූ අමුද්‍රව්‍ය කලාව බවට පත් කිරීමට තරම් විචාර කලාවක් බිහි කළේය. එසේම දීප්ති කුමාර ගුණරත්න කලාවේ කිසියම් සිරගත වී තිබූ තැනින් ගළවා මනෝවිශ්ලේෂණවාදය වැනි විෂයයන් තුළින් කලාකෘති නැරඹීමට හැකි බව පෙන්වා දුන්නේය.

දෘෂ්ඨිවාදය 

කලාකරුවකු කවුරු හෝ කෙනෙකුට යටත් නොවී සිටිනවා යැයි පවසනුයේ ඔහු හෝ තමන්ට කැමති ආකාරයට සිටීමට අවශ්‍ය ශක්තිය තමන් තුළ තබා ගන්නේ නම් පමණි. එසේ වීමට බලපාන ප්‍රධාන සංඝටකයකි, දෘෂ්ඨිවාදයකි. දෘෂ්ඨිවාදය යනු අදහස් පිළිබඳ විද්‍යාවයි. අප හැමෝම යම්කිසි දෘෂ්ඨිවාදයක් නියෝජනය කරනු ලබයි. ආගමික, දේශපාලනික, කලාත්ම, ආර්ථික ආදී වශයෙන් තමන් දරන දෘෂ්ඨිවාදය විසින් නිරමාපකයාව නඩත්තු කරනු ලබනුයේ යම්කිසි කලාකෘතියකට දෘෂ්ඨිවාදී තල්ලුවක් අවශ්‍ය වන බැවිනි.

වියමනක් තවත් වියමනක් සමග සම්බන්ධ වීමෙන් අන්තර් වියමනක් සෑදෙන අතර කෘතියේ අර්ථය සහ අන්තර්ගතය පුළුල් කරයි. තව දුරටත් කලා කෘතියක් කියවීම යනු මෙම සංඝටක අතර ඇති සම්බන්ධය සෙවීමයි. කෘතියේ ඇතුළත සහ පිටත කියවීමයි. ගොඩනැඟෙනුයේ ගොඩනඟන්නාය යන ප්‍රවාදය ලිහා බැලීමයි. මෙසේ වියමනක තබා කලාකෘති කියවීමේදී බහු පාඨනයක් හරහා නව මානයක් ස්පර්ශ කළ හැකිය. සාම්ප්‍රදායික අර්ථයෙන් කලා කෘති දෙස බැලීමට තිබූ උපකරණ වෙනුවට වියමන නැත්නම් පඨිතයක් ලෙස ගැනීම කෘතිය සහ කෘතිය ගොඩනඟන්නා අතර සවිඥානිකත්වය තේරුම් ගැනීමට සහ ව්‍යුහාත්මක තර්කනයක් තුළ කලාව විනිවිදීමට අවස්ථාව උදා කරයි. 

දේශපාලනය කරන්න පක්ෂ දේශපාලනයම අවශ්‍ය නෑ

චිත්‍රය ද එක් අරගලයකි. ඉදින් ඔහු ද එක් අරගලකරුවෙකි. ප්‍රගීත් රත්නායක නම් මේ තරුණ සිත්තරාට කියන්නට බොහෝ දේ ඇති හැඩ ය. අපි ඔහු ගේ හඬට කන් දුන්නෙමු.

#. ප්‍රගීත් රත්නායක ගේ පින්සල දේශපාලනිකව මොන තරම් හයියයිද, සමාජීය වශයෙන් මොන තරම් නම්‍යශීලියිද?

'දේශපාලනිකයි' කියන එකේ තේරුම සරලව මට අනුව නම් වෙනස් කිරීම යන්නයි. සමහරෙකුට එහෙම නොවන්න පුළුවන්. සරලව කිව්වොත් මෙහෙමයි. අපි හුස්ම ගැනීම දේශපාලනිකයි කියලා කිව්වොත් ගොඩක් අයට ඒක තේරෙන්නෙ නෑ. එහෙම තමයි ඒක එච්චර අහිංසක නෑ. ඉතින් මම මගේ වැඩේට සවිඥානිකයි. මට නිකන් චිත්‍ර අදින්න බෑ. සමහර දේශපාලනික විභවයන් තියෙනවා මගේ මැදිහත් වීම ඇතුළෙ. දේශපාලනය කරන්න පක්ෂ දේශපාලනයම අවශ්‍ය නෑ. සමහර අදහස් මේ ක්‍රමය පවත්වගෙන යන්න උදව් කරනවා.සමහර අදහස් මේ ක්‍රමය වෙනස් කරන්න උදව් කරනවා. මෙන්න මේකට සවිඥානික වීමයි ; වැදගත්. අදහස් පිළිබඳ නිදහස වැදගත්. සමාජයීය වශයෙන් නම්‍යශීලීද කියන එකට මට තිබෙන්නෙ මෙහෙම අදහසක්. මම සමාජයට පණිවිඩයක් දෙන්න නෙවෙයි Art කරන්නෙ. නමුත් මේ සමාජය, මේ මොහොත පිළිබඳ අවදියෙන් ඉන්නවා. මම කියන්නෙ මේ සමාජ මොහොතේ නිර්මාණයක් ඓතිහාසිකව සිට. එතකොට මට එක එක විදියට ගණුදෙනුවක් තියෙනවා මේකත් එක්ක. මෙන්න මේ තේරුම් ගැනීම Art හැටියට Represent කිරීම තමයි මගේ සමාජ භාවිතය විෂය ඇතුළෙ. ඒක සමාජයට නම්‍යශීලීව තියනවද නැද්ද මම දන්නෙ නෑ. තේරුම් ගැනීම තමයි මං හිතන්නෙ මැදිහත් වීමක් ලෙස වැදගත්ම දේ.

#. චිත්‍රය වෙනුවෙන් ඔබට දෙන්න පුළුවන් කෙටි ම නිර්වචනය මොකද්ද?

මට කියන්න තියන දේවල් මගේ මාධ්‍යයෙන් කීම තමයි මට අනුව චිත්‍රය කියන්නෙ. මෙහෙමයි; ඓතිහාසික චිත්‍රයේ අර්ථය සමාජ, දේශපාලනික අර්ථ ඇතුළේ වෙනස් වෙමින් ගමන් කරනවා අනෙක් හැම විෂයක් වගේම. සරලව කිව්වොත් අද වන විට චිත්‍රය කියන්නෙ 'අඳින දෙයක්' නොව 'හදන දෙයක්'. ඒක චිත්‍රය කියන එකේ පැරණි අදහස පුපුරවා හැරීමක්. දෘශ්‍ය කලාව ලෙස එය පුළුල් සීමාවකට ගමන් කරනවා.

#. කැන්වසයක් පුරා විසිරුණු වර්ණ සුසංයෝගයකින් ශ්‍රී ලංකාව වගේ රටකට කරන්න පුළුවන් බලපෑම ගැන ඔබට තියෙන්නෙ මොන වගේ තක්සේරුවක්ද?

චිත්‍ර නෙවෙයි ගොඩක් කලා මාධ්‍යයන් වලින් කරන්න පුළුවන් දෙයක් මේ වනවිට සමාජයීය අර්ථයෙන් නැහැ කියලා මට හිතෙන්නෙ. ඒක පුද්ගල, පුද්ගලික අර්ථයක් ඇතුළෙ කේවල අනන්‍යතාවයක් දක්වා විතැන් වෙලා. නූතන අවදියේ නම් කලා කෘතියක් යම්කිසි සාරයක් නඩත්තු කලා. මේ මොහොතේ සමාජයට සමහර වෙලාවට තවත් මනුස්සයෙකුගේ උණුසුම් සම්බන්ධය වැදගත් නෑ. ළඟම කෙනා මග ඇරෙනවා කියලවත් තේරෙන්නෙ නෑ. පුද්ගලයන්ට වඩා ක්‍රමය බලවත් නිසා අපි හැමෝම මේක ඇතුළෙ විනෝද වනවා හැර දේශපාලනිකව කලාකෘතියත් එක්ක බැඳන්නෙ හරි අඩුවෙන්. අපි දන්නවා කලා ඉතිහාසය ඇතුළෙ සමහර සමාජ අරගලයන්ට බලපාපු විදිය. අපිට මේ මොහොතේත් ඕන වෙනවා 'ඇහැට අනින' කලාවක් මේ සමාජය වෙනස් කරන්න. ඒක දේශපාලනික වැඩක්.

#. පසුගිය දවස්වල ඔබ පැවැත් වූ චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය ගැන අපට යමක් කියන්න?

මගේ 5 වැනි ඒක පුද්ගල චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය. 'එකලස් රූප' තමයි නම. විසිරුණු මිනිස්සු එක තැනකට එකතු කිරීම මම කලේ. මේ මිනිස්සු එකතු කලාට තනි තනිව නමන්ගේ සීමාව සටහන් කරගෙන ඉන්නෙ. හරියට මේ වගේ 'එකට හිටියට තනිව ඉන්න මිනිස්සු.' කලින් ඇස්, කන්,නාස් අඳුන ගන්න පුළුවන් විදියට මම මිනිස් රූප ඇන්දා. මෙම ප්‍රදර්ශනයේදී මිනිස් රූපයේ අවම හැඩය තමයි මම ඇන්දේ. 'දේවල්' ලොකු උනාට පස්සෙ මනුස්සයා කුඩා වෙනවා. ඒකයි මම මිනිස් රූප ඉතාම කුඩා විදියට ඇන්දෙ.

#. මේ මොහොතෙ රටේ සමස්ථ සාහිත්‍ය - කලා - සංස්කෘතික අවකාශය ගැන ඔබේ අදහස කොහොමද?

විජේදාස රාජපක්ෂගෙන් තමයි අහන්න වෙන්නෙ. මේ වගේ මැටි මෝල්ලු ඉන්න රටකට තමයි අපිට කලාව කරන්න වෙලා කරන්න වෙලා තියෙන්නෙ. 'කලාව පිළිබඳ සාමාර්ථයක් රජයකට නෑ' කියලා එදා ගුස්ටාව් කුර්බේ කියනවා. ඒක ලංකාවට එදා සිට මේ වනතෙක් හොඳට ගැලපෙනවා. මෙන්න මේ කාරණත් එක්ක දේශපාලනික වනවා කියන එක තමයි කලාකරුවෙක් සිහියෙන් ඉන්නවා කියන්නෙ. මේ යක්කුන්ට කලාව වගේ දෙයකින් වැඩක් නෑ. එහෙම උන්ට ඕන ඒක උන්ගේ Tool එකක් හැටියට පාවිච්චි කරන්න.

#. චිත්‍ර ඇතුළෙ සහ ඉන් පිටත ඉදිරියේ දී ඔබ කරන්න සහ වෙන්න නියමිත මොනවද?

මගේ ජීවන විලාශය ඇතුළෙ හිතන විදිහ තමයි මගේ චිත්‍ර කියන්නෙ. ඒකෙ ආර්ට් තියෙනවා, මිනිස් සම්බන්ධතා තියෙනවා, දේශපාලනය තියෙනවා , ගණුදෙනු තියෙනවා, සංස්කෘතික කාරණා තියෙනවා, හොඳ තියෙනවා , නරක තියෙනවා , බිඳ වැටීම් තියෙනවා , ගොඩ නැඟීම් තියෙනවා. මේ දේවල් අතරෙ එහා මෙහා යන මට චිත්‍රය මගේ වැඩබිම. මම විනෝද වන්නෙ චිත්‍රයෙන්. චිත්‍රයයි , සමාජයයි දෙකම මට ලස්සන වැඩ බිම් දෙකක්. මේ දෙකේදිම මම මිනිස්සුන්ගේ ඇහැට අනිනවා.

සංවාදය - කසුන් සමරතුංග

‘කලාව එන්නෙ උපතින් නෙමෙයි...’

‘කලාව එන්නෙ 
උපතින් නෙමෙයි...’

- දෘෂ්‍ය කලා නිර්මාණවේදී ප‍්‍රගීත් රත්නායක -

----------------------------------------------------------------------------------
දෘෂ්‍ය කලා නිර්මාණවේදී ප‍්‍රගීත් රත්නායක ඉදිරිපත් කරන පස් වන ඒක පුද්ගල චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනය පසුගිය 20 වැනි දින ආරම්භ විය. එම චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනය අගෝස්තු 08 වැනිදා දක්වා බම්බලපිටිය Paradise Road Gallery හිදී පැවැත්වේ. ”එකලස් රූප” ලෙසින් නම් කර ඇති මෙම චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනය ප‍්‍රගීත් මෙතෙක් ගෙන ආ සිය අනන්‍යතාවය සුනු විසුනු කර තැබූ අලුත් නැවුම් පියවරකි. මෙම සාකච්ඡාව ඒ වෙනුවෙනි.
-----------------------------------------------------------------------------------

## අපි මේ සාකච්ඡාව ඔබේ ජීවිත කතාව ඔස්සේ පටන් ගමු. චිත‍්‍රයට ඔබ එළඹෙන්නෙ කොහොමද ?

මගේ කලාව බිහි වෙන්නෙ, මගේ ස්වාභාවික පවුල ඇතුළෙ. මගේ තාත්තා ප‍්‍රදේශීය කලාකාරයෙක්. ඔහු ඇකඩමියාවට ගිහිල්ලා නැති, කලාව සම්බන්ධව ප‍්‍රාදේශීයව ව්‍යවහාරික කලාවත් එක්ක වැඩ කරපු කෙනක්. ඒ ඉතිහාසයත් එක්ක මට ආවා ස්වාභාවික පවුල. පෝට්රේට්ස් අ`දින එක, තොරණ් ගහන එක, පිරිත් මණ්ඩප, කටවුට්, බැනර්, ස්ක‍්‍රීන් ප‍්‍රින්ටින් එහෙම දේවල් තමයි තාත්තා කළේ. නමුත් ප‍්‍රාදේශීය කලාව ඇතුළෙනුත් මගේ ඇඟට දේවල් ටිකක් එනවා.

## ඒ කියන්නෙ ඔබේ පළමු ගුරුවරයා තාත්තා ?

නැහැ. මගේ පළමු ගුරුවරයා ජේවීපී එක. ජවිපෙ ගැන ෆස්ට් ලව් එකේ පෙම්වතිය ගැන තිබෙන හැඟීම තිබෙනවා මට. මොකද මම ශික්ෂණය වුණේ ජේවීපී එකෙන්. ඒ නිසා සමාජීයව ගත්තාම, ඒ කියන්නෙ මම කියන කෙනා හොයා ගන්න, වෙනස් විදියකට හිතන්න, ස්වයං විවේචනයක් ඇතුළෙ දකින්න, අන්න ඒ ටික ගෙනාවෙ ජේවීපී එක. ඒක මාර කාරණයක්. ඊට පස්සෙ ජේවීපී එකෙන් මම ඛණ්ඩනය වෙනවා. මොකද මගේ අයියා සුජිත් රත්නායකත් එක්ක මම කොළඹ එනවා. ඒ කියන්නෙ කලාව සම්බන්ධවත් ජීවිතය සම්බන්ධවත් සමාජය සම්බන්ධවත් බලන විධිය මම ඛණ්ඩනයට ලක් කර ගන්නෙ මගේ සහෝදරයා සුජිත් රත්නායකත් එක්ක කොළඹ ආවට පස්සෙ.

## කොළඹ ආවට පස්සෙ ඔබේ පසුබිම හැදෙන්නෙ කොයි ආකාරයටද ?

මම ස්වාභාවික පවුලෙන් කැඩිලා කොළඹ ඇවිල්ලා එතනින් ඇකඩමියාවට ගිහිල්ලා වෙන ප‍්‍රැක්ටිස් එකක් ඇතුළෙ හිටියා. නමුත් සමහර සබ්ජෙක්ට්ස් මැටර්ස් මට එන්නෙ දීප්තිලාගෙ දැනුමෙන්. ඔවුන් ඇකඩමියාවෙන් පිට වෙන දැනුමක් නිෂ්පාදනය කළා මේ පොළොව ඇතුළෙ. ඊළඟට මගේ චිත‍්‍රය විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ඇතුළෙ ශික්ෂණයට ලක්වෙනවා. ඒකෙදි මට විවිධ ගුරුවරු හම්බවෙනවා. ඔවුන්ගෙන් මම යම්කිසි ව්‍යාකරණ ටිකක් විධිමත්ව ඉගෙන ගන්නවා. එතකොට මට ගුරුවරු තුන්දෙනෙක් ඉන්නවා. ජේවීපී එක. මගේ අයියා. දීප්ති. ඔය තුන් දෙනා තමයි මාව වෙනස් කළේ.

## ජවිපෙ ඔබේ මුල් ගුරුවරයා බව ඔබ කීවා. නමුත් දැන් එවැනි සම්බන්ධයක අක්මුල් පෙනෙන්න නැහැනෙ. ඇයි ඒ ?

එක මොහොතක ජවිපෙන් මම ඈත් වුණා. මොකද ඔවුන් විශේෂයෙන්ම කලාව සම්බන්ධයෙන් දරන අදහස් නිසා. ඔවුන් දරන්නෙ කලාව ප‍්‍රචාරකවාදී විය යුතුයි කියන අදහස. මම ඒ අදහස පිළිගන්නෙ නැහැ. නමුත් ජවිපෙ තුළ ගෙවුණු ඉතිහාසයට මම හරි ආදරෙයි. ඒ ගෞරවය එක සහ ඒ මූලයන් තවම මා තුළ තිබෙනවා.

## ජවිපෙ කලාව සම්බන්ධයෙන් දරන අදහස සහ ඔබ කලාව සම්බන්ධයෙන් දරන අදහස ගැටෙන්නෙ ඇයි ? මූලිකවම ඔබ කලාව සම්බන්ධයෙන් දක්වන්නෙ මොන වගේ අදහසක්ද ?

කලාවේ නිශ්චිත අර්ථකථනයක් දෙන්න බැහැ. ඒ කියන්නෙ එක තැනකදි කියනවා කලාව කලාව සඳහා කියලා. තව තැනකදි කියනවා කලාව ජනතාව සඳහාය කියලා. ආයෙ කියනවා කලාව මිනිසාව ප‍්‍රඥාව කරා ගෙනියන එකක් කියලා. කලාව සමාජයට පණිවුඩ දෙන එකක්, කලාව ප‍්‍රචාරකවාදී එකක් ඔහොම එක එක විදියට ඇනලයිස් කරනවා. නමුත් කලාව මේ මොහොතේ විවිධ දෘෂ්ඨිවාදයන් පහු කරගෙන ඇවිල්ලා තියෙන්නෙ. මම කියන්නෙ චිත‍්‍රය අහිංසක නැහැ. ඒ කියන්නෙ ඒක මිනිස් මැදිහත් වීමක්. සංස්කෘතික ගොඩනැංවීමක්. මේ සියලූම දේවල් මිනිස් ශ‍්‍රමයේ ප‍්‍රතිඵල. කලාවට දෘෂ්ඨිවාදයක් තියෙනවා. දේශපාලනයක් තියෙනවා. මනෝ විශ්ලේෂණයක් තියෙනවා. ඒකට ජාතියක් තියෙනවා. ඒකට සන්ධර්භයක් තියෙනවා. කලාව සම්බන්ධයෙන් අදහසක් තිබුණා, විශ්වවාපී කියලා. දැන් මේ වෙනකොට කලාවේ විශ්වවාපී කියන එකට වඩා සන්ධර්භීය (කලාපීය) ලක්ෂණ තමයි බලන්නෙ. මේ මොහොතේ මමත් ගත කරන මමත් නියෝජනය කරන මේ සමකාලීන මොහොතේ චිත‍්‍රයේ වෙන ආකෘතික නිදහසක් සහ තමන්ට කියන්න ඕන කතාව කියන්න, ඒක චිත‍්‍රයද, මූර්තියද ස්ථාපනයක්ද එහෙම නැත්නම් ලෑන්ඞ් ආර්ට් එකක්ද වීඩියෝ ආර්ට් එකක්ද කියන එක අතික‍්‍රමණය කරපු දෘෂ්‍ය කලා කියන තත්ත්ත්වයකට ඇවිල්ලා තියෙනවා. තව දුරටත් චිත‍්‍රයක්ද මූර්තියක්ද කියන තනි අදහසකට එහා ගියපු දෘෂ්‍ය කලා තත්ත්වයට පත් වෙලා බහු පාඨකයන්ට යන්න පුළුවන් වෙලා තිබෙනවා. ඒ ආකෘතිමය නිදහස අනෙක් කලාවන්ට සාපේක්ෂව චිත‍්‍රයේ මට හිතෙන්නෙ තියෙනවා කියලා. ඒ නිසා චිත‍්‍රය කියන එක මේ මොහොතේ මම තේරුම් ගනිමින් ඉන්නෙ සංස්කෘතිකව ගොඩනංවන ලද අදහසක්. ඒකට දෘෂ්ඨිවාදයක් තියෙනවා. ඒක අහිංසක නෑ. ඒකට ඇත්තටම ව්‍යාපෘතියකුත් තියෙනවා. ඒක ඇත්තටම කාලරූපීයව වෙනස් වෙමින් ආපු ගමනේ එකතුවක්. දැන් ලෝකෙ විෂුවල් ආර්ට් ඇතුළෙ තියෙනවා ප‍්‍රවණතාවයක් ආටිස්ට කැන්වස් එක ඇතුළෙ තමන්ගෙ තමන්ගෙ කතාව කියා ගන්න බැරි නම් ආටිස්ගෙ බොඩි එක පවා ප‍්‍රසන්ට් කරන්න පුළුවන්. ඒක තමයි නිදහස. ඒක තමයි කලාව. නැතුව මේ තව දුරටත් අපි හතරසීමාවක් ඇතුළෙ හිර වෙලා කැන්වසය මතම දේවල් කියන්න ඕන කියලා නියමයක් නැහැ. නමුත් චිත‍්‍රයක් කියන්නෙ කැන්වසයක් මත අඳින ලද එකක්ය කියන මූලික අදහස අහෝසි වෙලාම නැහැ.

## මතයක් තියනවා යම් නිර්මාණයක් කරද්දි ඒ නිර්මාණකරුවා අතින් එය සිද්ධ වෙන්නෙ අවිඥානිකව කියලා. එහෙම නැත්නම් හිතා මතා නිර්මාණ කරන්න බැහැ වගේ අදහසක් ඒක. ඔබ පිළිගන්නවද ඒක ?

මම හැමතිස්සෙම සිහියෙන් චිත‍්‍ර අඳින්නෙ. ඒ කියන්නෙ මට හේතුවක් තියෙනවා. මට ස්වයංක‍්‍රීයව චිත‍්‍ර අඳින්න බැහැ. මගේ මනස වැඩ කරනවාම තමයි. සිහියෙන් හිටියෙ නැත්නම් මේ කාලෙ අපිට වෙන්න තියෙන අනතුර බරපතළයි. හොඳ සිහියෙන් සිටීම කියන කාරණාවෙදි මට මේ දේවල් මග හරින්න බැහැ.

## කලාව ජානමය පිහිටීමක්, උත්පත්ති පිහිටීමක් බව කියවෙනවා. විශේෂයෙන්ම ගැයීම, ඇඳීම, රංගනය ආදී කටයුතු වලදි. ඒ ගැන ඔබේ අදහස මොකක්ද?

මම පිළිගන්නෙ නැහැ, කලාව ජානවලින් හෝ උපතින් එනවා කියලා. ඊට වඩා මම විශ්වාස කරන්නෙ කතිකාව සහ පුහුණුව.

## ඔබේ චිත‍්‍ර නිර්මාණකරණය සහ ඔබේ කලාව ඔබ විසින් අර්ථ දක්වන්නෙ කොහොමද ?

මම කලාව කියලා තේරුම් ගනිමින් ඉන්නෙ මේ සමස්තය. ඒ කියන්නෙ මම සමාජයට අයිති මිනිහෙක්. මට තනිව වැඩ කරන්න බැහැ. මම තනිව චිත‍්‍ර ඇඳලා සයින් එක ගැහුවට මට තනිව චිත‍්‍ර ඇ‍ඳ‍ෙන්නෙ නෑ. ඒක ඇක්ට් එකක්. ඒක ප්‍රොසෙස් එකක්. ප‍්‍රගීත්ගෙ චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනය කියලා කිව්වට ඒ තුළ අනෙකාත් ඉන්නවා. මට තනිව ඒ දේවල් කරන්න බැහැ. ඒ කියන්නෙ දේශපාලනිකව හුස්ම ගන්න සත්ත්වයෙක් හැටියට හිතුවොතින් එහෙමයි.

## ප‍්‍රගීත් අර ලස්සන හුරුබුහුටි හිත ඇදී යන චිත‍්‍ර අඳින්නෙ නැත්තේ ඇයි?

විශ්ව විද්‍යාල කාලෙ පොදු ජන අර්ථයෙන් ලස්සනයි කියන චිත‍්‍ර ඇන්දා. ඒවා අධ්‍යයන වැඩ. ඒවා ව්‍යාකරණ. නමුත් ව්‍යාකරණ දිගට කරන එක නෙමෙයි චිත‍්‍ර අඳිනවා කියන්නෙ. ව්‍යාකරණ පාවිච්චි කරලා මට ඕන දේ මම කියනවා. සමහර වෙලාවට ව්‍යාකරණ කැඩෙනවා අලුත් ව්‍යාකරණ හැදෙනවා. හැබැයි ඒ ව්‍යාකරණ කඩන්නෙ මම දැනුවත්ව. ව්‍යාකරණය කඩන්න බැහැ ව්‍යාකරණය දන්නෙ නැත්නම්. ලෝකයේ වට්ටෝරුගත ව්‍යාකරණ ටිකක් තිබ්බා කලාව සම්බන්ධ ඇකඩමියාව ඇතුළෙ. අපි ඒ දේවල් අධ්‍යයනය කළා. පරණ එකෙන් සමහර වෙලාවට මේ මොහොතේ මගේ කතාව කියන්න බැරි වෙන්න පුළුවන්. එතකොට මම මගේ අලුත් එක හොයනවා.

## පස්වෙනි ඒක පුද්ගල චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනය ”එකලස් රූප” ඇතුළෙ ඔබේ කතාව කියන්න ඔබ පාවිච්චි කරන්නෙ මොන වගේ ක‍්‍රමවේදයක්ද ?

චිත‍්‍ර අඳිනවා කියන එකට වඩා මේ ප‍්‍රදර්ශනයේ තිබෙන වැඬේ තමයි මම චිත‍්‍ර හදනවා. මගේ ප‍්‍රධාන ම දේ තමයි මිනිස් රූපය හැදීම කියන එක. ලොකූ චිත‍්‍ර වෙනුවට චූටි චිත‍්‍ර සහ මේ චිත‍්‍ර ඔක්කොම හරි හතරැුස්. එක්කො අඩි හතරයි හතර. එක්කො අඩි තුනයි තුන. එක්කො අඩි දෙකයි දෙක. ඒ වගේ හතරැස් හැඩ. ඒ කියන්නෙ මෙන්න මේ හතරැස් ජීවිත. කොටු වුණු ජීවිත. ඊට පස්සෙ මේ එක කැන්වස් එකක මිනිස් රූප දාහක් දෙදාහක් තුන් හාරදාහක් තියෙනවා. ඒ කියන්නෙ මිනිස් රූප පොකුරක් තියෙනවා. ඒක තමයි මම මේ ‘එකලස් රූප’ කියන්නෙ. ඉතින් මම මේ රූප වල මිනිස්සු එකලස් කරලා තියෙන්නෙත් නැවත ගැප් එකක් තියලා. හැම මිනිහෙක්ගෙම හතර වටේ සීමාවක් තියලා තමයි මම මේ පොකුර හදලා තියෙන්නෙ. මොකද හැමෝම ඉන්නෙ තමන්ගෙ සීමාව තියාගෙන. ඒ තරමට නරුම වෙලා. සීමා මායිම් නැතුව අපිට ආදරේ කරන්නවත් දේවල් බෙදා ගන්නවත් බැරි වෙලා තියෙනවා. මම කියන්නෙ ප‍්‍රශ්න තියෙනවා. සුපිරි විදියට දේවල් දිහා බලන්න අපි කව්රුවත් පරිපූර්ණ වෙලා නැහැනෙ. අපේ පංතියේ ස්වරූපයම ඒකනෙ.

## ඔබට කියන්න ඕනෙ ‘එකලස් රූප’ නමැති කතාව. ඇයි එවැනි නමක් භාවිත කළේ ? සහ ඒ සම්බන්ධයෙන් මොකක්ද ඔබේ අර්ථ දැක්වීම ?

නමේ අර්ථය ගත්තොත් එකලස් කරන්න නම් විසිරිලා තියෙන්න එපායැ. ඉතින් මේ මොහොතේ මම හිතනවා අපි හැමෝටම මොකක් හෝ තනිකමක් තියෙනවා කියලා. අපි එකට හිටියට අපි තනියම ඉන්නෙ. ඒකට හේතුව තමයි අර කියනවනෙ ”අපි ක‍්‍රමය වෙනස් කළේ නැත්නම් ක‍්‍රමය අපි වෙනස් කරනවා” කියලා. දැන් ඒ ක‍්‍රමය අපි වෙනස් කරලා. දැන් මට ඔයාව ඕන නෑ. මට ඔයාව දැනෙන්නෙ නෑ. ඒ ගාණට ඇවිල්ලා. ඒ වුණාට මනුෂ්‍යයෙකුට තව මනුෂ්‍යයෙක් හම්බවෙන එකනෙ ලෝකයේ ආශ්චර්යය. කොංගො වනාන්තරයේ තනි වෙලා ඉන්න මිනිහෙකුට තව මිනිහෙක් හම්බවෙන එකනෙ ලෝකයේ ලොකුම සතුට. ඉතින් මේ සතුටනෙ මේ අහිමි කරමින් යන්නෙ. ලෝකයේ හොඳම ෆෝන් එක මගෙ අතට ආවොත්නෙ මට ආතල් එක තියෙන්නෙ. මම මේ කියන්නෙ ඒක නරකයි කියලා නෙමෙයි. හැබැයි ඒකත් එක්ක ලස්සන සංස්කෘතියක් හැදිලා අනෙකා සමගනෙ ඒක ෂෙයා කර ගන්න ඕනෙ. ඒක නිසා අර භාණ්ඩය විතරක් ආවම සංස්කෘතිය නැතිව අපි ඇරියස් කවර් කරන්නෙ. මට අනෙකාත් එක්ක ලොකු ඇරියස් එකක් තියෙනවා. ඒ ඇරියස් එක මට මානසික අවකාශය ඇතුළෙ බෙදා ගන්න බැහැ. මම වෙන එකකින් අනෙකාව මට්ටු කරනවා. ඔය ගාණට මනස හැදිලා තියෙන්නෙ. මගේ චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනය කඩා පනින්නෙ මෙන්න මේ කතාව කියන්න. චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනයේ නම ‘එකලස් රූප’ තමයි. ඒකෙ පේ ඔෆ් ලයින් එක තමයි ”එකට හිටියට තනිව ඉන්න මිනිස්සු.”

## මේ චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනයේදී ඔබ ඔබේ අනන්‍යතාවය අහෝසි කරගෙන තිබෙනවා. ඒක ඔබ පිළිගන්නවා. ඇයි එවැනි තැනකට ගියේ ?

මට මාර්කට් එක තිබුණු අනන්‍යතාවය මම අහිමි කර ගත්තා. එහෙම වෙන්න බෑ ලෙහෙසියෙන්. අපේ ගොඩක් වැඩිහිටි ආටිස්ලා එකම සූත‍්‍රයක යන්නෙ. එක චිත‍්‍රයක් බලපුවාම ඇති. නමුත් මම මේ කරන මගේ පස්වෙනි ඒක පුද්ගල චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනයේදී ආකෘතිකවම මගේ චිත‍්‍රය වෙනස්. මට අහිමි වෙන දේ ගැන නෙමෙයි මම හිතන්නෙ. මම කව්ද සහ මම කරන්න ඕන මොකක්ද කියන එක තමයි මම හිතන්නෙ. ආටිස්ට් කෙනෙක් ආටිස්ට් කෙනෙක් විදියට ඉන්නවා කියන එකේ තේරුම තමන්ට ඕන දේ කරන එක.

## ඔය අනන්‍යතාවය කියන එක ගැටගැහෙන්නෙ ඉතිහාසයත් එක්ක. අපි කතා කරමු ඔබ පහු කරගෙන ආපු ඔබේ චිත‍්‍ර ඉතිහාසය ගැන. ඒ හරහා අපිට පුළුවන් ඔබ අහෝසි කර ගත්තෙ මොනවගේ අනන්‍යතාවයක්ද කියන එක පැහැදිලි කරල ගන්න ?

සාමාන්‍යයෙන් කලින් මගේ චිත‍්‍ර මම ඇන්දේ වයිට් ඔන් වයිට්. ගොඩාක් සුදු වර්ණයෙන් තමයි මම වැඩකළේ. ඒකට මට හේතුවත් තිබ්බා. සුදු කියන්නෙ ඕනම වර්ණයක් මරන්න එකතු කරන පාට. එතකොට මට ඕන වුණා මෙන්න මේ මොහොත, ඒ කියන්නෙ ප‍්‍රාග්ධනය අධිනිෂ්චය වෙච්ච, මිනිස්සුන්ට වඩා භාණ්ඩ වලට ආදරය කරන සමාජයක මිනිස්සු මිනිස් සම්බන්ධතා කියන එක නිකං පණ නෑ වගේ දැනෙන්න ගත්තා. ඉතින් පණ නැති මිනිස් සම්බන්ධතා අඳින්න මම වර්ණ මැරුවා. එතකොට සුදු වුණා මගේ චිත‍්‍ර. ඈෂ් වුණා. ඩල් වුණා. හරිම මුඩු පාටක්. දීප්තිය නෑ. මගේ චිත‍්‍ර ළඟට ඇවිල්ලා බලන්න ඕන ගොඩක්. ඇයි ළඟ ළඟ ටෝන්නෙ තියෙන්නෙ. මරලා තියෙන්නෙ. ඔහොම චිත‍්‍ර ඇඳපු මම මේකෙදි මිනිස් රූපයේ අවම හැඩය තමයි ඇන්දේ මේවා එකක් වත් ගැහැනුද පිරිමිද ළමයෙක්ද වැඩිහිටිද කියලා හඳුනා ගන්න බැහැ. මූලික තැනුම් ඒකකය තමයි මම ඇඳලා තියෙන්නෙ. හස්ත කෞෂල්‍යය පුහුණුව තිබුණු මම ඒක හිතා මතා අයින් කරනවා මගේ වැඩේට. මොකද මට අරකෙන් මේක කියන්න බෑ. අරකට ආස කරන කට්ටිය ගොඩක් ඉන්නවා. නමුත් අනුන්ගේ ආසාවල් වල මට පදිංචි වෙන්න බෑ.

## ‘මේ චිත‍්‍ර තේරෙන්නෙ නෑ’ කියන මැසිවිල්ල මම හිතන්නෙ ප‍්‍රගීත්ගෙ චිත‍්‍රයටත් මේ මොහොත් බලපාලා ඇති. ඔබ හිතන්නෙ ඇයි පොදු සමාජයට සම්භාව්‍ය කලාව තේරෙන්නෙ නැත්තෙ ?

මට ඊයෙ පෙරේදා ගැලරි එකේදි, ඒකෙ සේවය කරන සේවකයෙක් හමු වුණා. ඔහු මා ළඟට ඇවිත් ඇහුවා සර්.., සර් මේ මොනවද ඇඳලා තියෙන්නෙ ? සර් කොහොමද මේවා ඇඳලා තියෙන්නෙ ? ඇයි සර් මේ චිත‍්‍ර තේරෙන්නෙ නැත්තෙ ? කියලා එයාට ආපු සාධාරණ ප‍්‍රශ්න තුනක් එක හුස්මට මගෙන් ඇහුවා. මම එයාගෙන් ඇහුවා ”මේ මොහොතේ ඔයාගෙ ළඟ ඉන්න කට්ටිය ඔයාට තේරෙනවද ? ඔයාට කෙනෙහෙලිකම් කරන කට්ටිය ඔයා අවට නැද්ද ? ඔයාගෙ දුකකදි කට්ටිය ඉන්නවද ඔයාට ?” මම ඇහුවෙ සරල ටිකක්. එයා කිව්වා... සර්, ඔයා හරි සර්. ගේ‍්‍රට් සර් ඔයා. තේරෙන්නෙ නෑ මිනිස්සුන්ව. ඉතින් මිනිස්සුන්ව තේරෙන්නෙ නෑ. අඳුරන්න බෑ. ඒක තමයි මං අඳුරන්න බැරි මිනිස් රූප ටිකක් ගොඩ ගැහුවෙ.

අපි මිනිස්සු තේරුම් ගන්නවා කියන්නෙ ඇස් කන් නාස දකින එක නෙමෙයි. ආලේඛ්‍ය චිත‍්‍රයක් කියන්නෙ ඇස් කණ් නාස අඳින එකට නෙවෙයි. ළඟම ඉන්න එකා මාව පාවලා දෙනවා නම්. කකුල් මාට්ටු දානවා නම්. මම කියන්නෙ ඔයයි මමයි දෙන්නෙක්නෙ. ඔයා කරන මීඩියා වැඩේ කරන්න මට බෑනෙ. මම හිතන්නෙ ඔයාටත් මට විතර චිත‍්‍ර අඳින්න බැරුව ඇති. අපි දෙන්නා ඒකට කොන්සස්නෙ. ඔයා වෙන්න මට බෑ. ඔන්න ඔය වෙනස්කම් කියවා ගන්න බැරි කම තමයි මේ සමාජයේ තිබෙන ලොකුම අවුල. වටිනාකම් ඇති කරන්නෙ වෙනස්කම් තුළින්නෙ. අපි දෙන්නම චිත‍්‍ර අඳින දෙන්නෙක් වුණත් ඔයාගෙ හැඩතල කලර්ස් ටෙක්නිස්ක්ස් වෙනස්නෙ. ඇයි මම ඔයාට බය වෙන්නෙ ? ඔන්න ඕක තමයි තිබෙන අවුල.
-----------------------------------------------------------------------------------
කතා බහ - භාතිය ගුණසේන
‘සංදීපනී’ ලංකා ඉරිදා සංග්‍රහය - 2018 - 07 - 29 ඉරිදා

ළමයින් දෙස ළමයින් ලෙස

ප්‍රගීත් ළමා චිත්‍රයට අතුළු වන්නේ කොහොමද

මෙහෙමයි. මුලින්ම ළමයින්ගේ පරිකල්පන ලෝකය තේරුම් ගන්න වෙනවා. ඒ කියන්නේ ඔවුන් වටා තිබෙන සංකේත ලෝකය තේරුම් ගන්න වෙනවා. ඔවුන්ගේ සංකේත ලෝකය පුළුල් වෙන්න පුළුල් වෙන්න පරිකල්පන ලෝකයේ සීමාව පුළුල් වෙනවා. විශේෂයෙන්ම ළමයින්ගේ ලෝකයේ සතුට වැඩියි. මන්ද ඔවුන් සිතන පතන කිසිම දෙයක් කප්පාදු කරන්නේ නෑ, වැඩිහිටියෝ වගේ. ඒ කියන්නේ සංස්කරණය වූ සිතුවිලි නෑ. රූප පිරිසිදු විදියට එකට සමපාත වෙනවා. උදාහරණයක් කියන්නම් කුඩා ළමයි පාට පෙට්ටියෙන් වැඩියෙන්ම ගන්නේ දීප්තියෙන් වැඩි වර්ණ. ශෝකජනක සිදුවීමක් වුවත් ළමයින්ට දීප්තියෙන් වැඩිම වර්ණ ඕනේ වෙනවා එය නිර්මාණය කරන්න. එම චිත්‍ර අඳින පොඩි ළමයි සමග වැඩ කරන නිසා කුඩා ළමයි හිතන විදිය ගැන අවබෝධයක් තියනවා. හරිම රසවත් ඒ ළමයි සතුට අනුභව කරන අයුරු.

ළමයින්ට චිත්‍ර උගන්වන්න පුළුවන්ද  

ලෝකයේ දියුණුම වැඩේ වෙන්න ඕනේ ළමයින් සම්බන්ධව තීරණ ගැනීමයි, මම හිතන්නේ. ළමා මනසේ විද්‍යාව අනුව, එය දියුණු ආකාරයට තේරුම් නොගත්තොත් පරම්පරා ගණනාවක් මුල් අහිමි වූ පරම්පරාවක් වී බිහි වේවි. චිත්‍ර වගේ විෂයක් ළමයින්ට කොහොමද උගන්වන්නේ, මෙතැනදී මම හිතන්නේ ළමයෙකුට ඉගැන්වීමට වඩා ඒ ළමයට අදාල පරිසරය සකස් කර දීමයි සිදු විය යුත්තේ. ළමයා කලාව සම්බන්ධ පරිසරයකට ඇතුළු වී එහි සැරිසරනවා. ඔව්න්ට ඒ තුල play කරන්න ඉඩ හරින්න ඕනි. තීන්ත ඇගේ ගාගන්න, කොළ ඉරන්න, කපන්න, අලවන්න, පාට විඳින්න, පාට තවරන්න, මඩ අතගාන්න මෙන්න මේ වගේ ව්‍යුහයකට ඇතුළු කළාම ඒ ව්‍යුහයේ ගුණයන් ටික ඇගට එනවා. ඊට පස්සේ ඒ ව්‍යුහයේ ගුණයන් ඔවුන් කරපින්නා ගන්නවා. ඊට පස්සේ ඔවුන් හීන දකින්නේ ඒකෙන්.

ළමයෙකුගේ චිත්‍ර වල මොනවද තියෙන්නේ 

නිදහස් ඇඳීමත් නිදහස් සිතීමත් තුල තිබෙන නිදහසමයි පොඩි ළමයින්ගේ චිත්‍ර වල තියෙන්නේ. ඒ කියන්නේ අපට එය කියන්න පුළුවන් පිරිසිදු අර්ථයෙන්ම තියනවා කියන එක. දරුවාගේ ජීවිතය කියවන කැඩපතයි චිත්‍රය. 

ගෙදර බිත්ති වල ළමයි චිත්‍ර අඳින එක වැරැද්දකද

කොහොමද වැරදි වෙන්නේ. ළමයි කියන්නේ ළමයින්ට. වැඩිහිටියෝ නිසා මේ ලෝකෙට ආපු අහිංසක පිරිසිදු කොට්ටාශයක් ළමයි කියන්නේ. ඉතිං අපි දෙමව්පියන් හැටියට ඒ ළමයින්ට බිත්තිය කිළිටි කරන්න එපා කියනවා නම් ඒ වෙනුවෙන් වෙන යම් මතුපිටක් සකස්කරන්න වෙනවා. කුඩා කාලයෙන් පස්සේ ළමයා බිත්තිවල හෝ තමන්ගේ උසට සරිලන සෑම තැනකම බලි කුරුටු ගැන එක නවත්වනවා. නමුත් ඒ වයසේදී ඔවුන්ගේ ආශාව කප්පාදු කළොත් ඔවුන්ට අහිමි වන දෙයට අපිට කවදාවත් වන්දි ගෙවන්න බැරි වෙයි. කුඩාම කාලයේ රේඛා වලින් කුරුටු ගාන ළමයා පසුව වර්ණ වලින් ලස්සන චිත්‍ර හදන්න පුරුදු වන වැඩබිම තමයි ගෙදර බිත්තිය  හෝ කුමන හෝ අවකාශය කියන්නේ. බිත්ති කිළිටි වුනාට ළමයා පිරිසිදු වෙනවා, දියුණු වෙනවා, සතුටු වෙනවා. බිත්ති කිලිටි වෙනවා නම් ඒ වෙනුවෙන් විකල්පයක් සකසන්න වෙනවා. 

ප්‍රගීත් ඔයාට ළමයින්ට චිත්‍ර උගන්වන්න තැනක් තියනවද. 

ආර්ට් තියන තැනක ඉදන් ළමයින්ට චිත්‍ර උගන්වනවා. මෙහෙමනේ, කලාවට ආශාවක් තියන අයට උත්තේජනයක් ලබා දීම වැදගත්. ඒ නිසාමයි අපි ඔවුන්ට අවකාශයක් නිර්මාණය කල යුත්තේ. උපුල් ශාන්ත සන්නස්ගල මහතාගේ රෝයල් තැප්රෝබනියන්  අවකාශය ලොකු පොඩි හැමෝටම art සහ life දෙස රහක් ඇතිව බලන්න පුරුදු කරන අවකාශයක්. ඒ අවකාශය තුල තමයි the text child art academy එක පවත්වාගෙන යන්නේ.

මොනවද ළමයින් වෙනුවන් එතැන සිද්ධ වෙන්නේ. 

අපි සෙනසුරාදා දවස පුරාම පොඩි ළමයින්ට art and craft කියල දෙනවා ඉය ඒ ආශ්‍රිත පරිසරය සකස් කර දෙනවා. විශේෂයෙන්ම ළමයින් දෙස ළමයින් ලෙස දකින්න උත්සහ ගන්නවා. ගොඩක් වැඩිහිටියෝ ළමයි දෙස බලන්නේ වැඩිහිටියන්ගේ මානසික ලෝකය හරහා. අපිට ළමයින්ව තෙරුම් ගන්න නම් ඔවුන් හිතන විදිය ස්පර්ශ කරන්න වෙනවා. ඒ වෙනුවෙන් අපි සුදානම්.

මේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය තුල ළමයින්ව ත්රුම් ගන්නේ කොහොමද ?

මේ ක්‍රමය තුල ළමයින් පමණක් නොව වැඩිහිටියන් පවා තේරුම් ගන්න අමාරුයි. ක්‍රමය බලවත් වෙලා දේවල් වෙනස් කරලා තියෙන්නේ. වැඩිහිටියන්ගේ ආශාව ළමයින් තුලින් දකින්න උත්සහ ගන්න කාලයක් මේක. ඉතිං ළමයින්ගේ ළමා කාලය මේ සමාජය වැඩිහිටියන් වෙනුවෙන් තරග කරන පරපුරක් බවට පත් කරලා. සමහර දෙමව්පියන් අපේ child art academy එකට ළමයි එක්ක එන්නේ චිත්‍ර තරග වලට ඉදිරිපත් කරන්න චිත්‍ර අඳින්න උගන්වන්න කියල. තේරෙනවා නේද ප්‍රශ්නේ. තරග වලට ඉදිරිපත් කරන්න චිත්‍ර කලාවේ භාෂාවට ඇතුළු කරවන්න මට බෑ.ඒ භාෂාව පුහුණු කල අයෙකුට ඕනේ නම් තරග වලට චිත්‍ර අඳින්න පුළුවන්. ගොඩක් වැඩිහිටියන් සහ ගුරුවරුන් දන්නේ නෑ අගයන එක, මේ ළමයින් සම්බන්ධයෙන්.

යකඩ කෑලි ආර්ට් කරන මූර්ති ශිල්පියා

ප්‍රගීත් මනෝහන්ස සෞන්දර්ය කලා විශ්ව විද්‍යාලයෙන් බිහිවූ හිතුවක්කාර මුර්ති ශිල්පියෙක් .ඔහුගේ මව් විෂය ඇකඩමියාව තුළ මූර්ති කලාව. ඔහු දැනට කරමින් ඉන්නේ එහිම ගුණයන් සමග එකට ගමන් කරන Assemblage (art). අඩු වැඩි වශයෙන් විශ්ව විද්‍යාලය තුළ Assemblage (art) ශිෂ්‍යයන් හට විෂයක් ලෙස ඉගැන්නුවද මනෝහන්ස තමයි මෙම විෂයේ සන්නාමය මට සිතෙන ආකාරයට. ඔහුට අබලි ද්‍රව්‍ය ,දිරා ගිය යකඩ කැබලි වගේ දේවල් ලස්සන art work. විශේෂයෙන්ම මනෝහන්ස තමයි Assemblage (art)වලට කලින් තිබුනාට වඩා වෙළඳපොල වටිනාකමක් ඇති කලේ සහ මෙම විෂය ලංකාව තුළ ජනප්‍රියත්වයට පත් කලේ. තාත්තගේ කලාව සම්බන්ධ සංකේත ලෝකය සමග මුල සිටම ඇසුරක් පැවැත්වූ මනෝහන්ස විශ්ව විද්‍යාල ජීවිතය තුළ යම්කිසි ඇකඩමික ශික්ෂණයක් ලබනවා. විශේෂම කරණය තමයි මොහු ඒ ඇකඩමික් ශික්ෂණය තුට්ටුවකට මායිම් නොකර තමන්ගේ සිතැගි කලාකෘති නිපදවීම. ඒ හැකියාව ලේසියෙන් කෙනෙකුට අත්පත් කර ගන්න බෑ කරන වැඩේ සම්බන්ධව තමන්ට විශ්වාසයක් නැති උනාම. ඒ අර්ථයෙන් මනෝහන්ස ඉදිරිගාමී චරිතයක්. තාක්ෂණික කාරනා පැත්තෙන් මනෝහන්ස අත්පත් කර ගන්නා ධාරිතාව පුළුල් නිසාමයි ඔහු Assemblage (art) වල විශිෂ්ඨයෙක් වන්නේ. ශරීර ශක්තිය, කාලය, ශ්‍රමය, ධනය තියෙන ගොඩක් අයට නැති මනොහන්සට ඇති විශේෂම දෙය තමයි චිත්ත දෛර්යය . ඒකෙන් තමයි මනෝහන්ස වැඩ කරන්නේ .ඒ එක්කම form එකත් එක්ක තිබෙන sense එක. යකඩ ගොඩවල් දැක්ක ගමන් ඔහුට ඒවා යකඩ හැටියට නෙමෙයි පේන්නේ. shapes සහ forms තමයි ඔහුව Assemblage artist කෙනෙක් දක්වා රැගෙන එන්නේ. මනොහන්සට සත්වයෙකුගේ ,මනුස්සයෙකුගේ shapes සහ froms කටපාඩම්. ඒ වගේම වේගයෙන් ඒක කියවා ගන්නවා. මනෝහන්ස වැඩකරන දීහා බලාන සිටි කෙනෙකුට මෙය අපුර්වත්වයක් නෙවි.

වස්තු විෂයන් ලෙස ඔහු සොබාවික පරිසරය ආශ්‍රයෙන් ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කරනුයේ විවිධ සතුන්, වෙස් මුහුණු, බුද්ධ රූප, මිනිස් රූප සහ විවිධ ව්‍යවහාරික දේවල්. ඒ ඒ රුපවලට අනන්‍ය වූ චරිත ලක්ෂණ පිලිබඳ මනෝහන්සගේ පරිකල්පනය පුළුල් බැවින් එහි සාරය තබාගෙන සරලව නිම කිරීම තමයි ඔහුගේ විශේෂත්වය. සරළ වේගවත් සංරචනය නිසාම මනොහන්සගේ Assemblage (art) ලංකාව තුළ අනන්‍යතාවය තබා අවසන්. මම විශ්වාස කරන ලෙස ලෝකයේ විශාලතම කුරුල්ලෙක් Assemblage (art) විදියට නිර්මාණය වන්නේ මනොහන්සගේ අතින්. ඒ තමයි මත්තල ගුවන්තොටුපොළ වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළ දැවැන්ත මොණරා. ඒ වගේම විශේෂිත කීපයක් තමයි පංචිකාවත්තේ ඉදිකරපු අශ්වයා, සිගප්පුරුවේ ඉදිකරන ලද දැවැන්ත ඇත්රුව. ජාතික සහ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් කෘති මේ වනවිට සංඛ්‍යාත්මකව 3000 ක් පමණ මොහු අතින් නිම වෙලා තියෙනවා. මේ අවස්ථාවේ සස්කියා ප්‍රනාන්දු කලාගාරය විසින් ඔහුට දක්වන ලද අනුග්‍රහයද සටහන්කිරීම වැදගත්. සංකල්පීයව ඔහු එතරම් වෙහස නොවූවාට මේ කෘති අතර දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව එවැනි කෘතිද දක්නට ඇත. උදලු තල ආශ්‍රයෙන් ඉදිකරන ලද කෘතිය මාක්ස්ගේ උගන්වන ලද "ශ්‍රමය" පිලිබඳ ලස්සන අදහසක් ගැබ් වෙනවා. මනෝහන්ස සමකාලීන සමාජය ගැන ටිකක් සිහියෙන් සිට ඔහුගේ skill එක මෙහෙයවුවනම් මට හිතෙන්නේ ඔහුගේ capacity එක තුළ ඔහු මීට වඩා බලවත්. මට හිතෙන්නේ එක්කෝ මනොහන්සට ඒ ගැන conscious නෑ. එසේ නැතිනම් ඔහු වටා සිටින අය ඔහුට එහෙම වෙන්න දෙන්නේ නෑ .මෙතරම් ධාරිතාවක් සහ සංකේත වටිනාකමක් තිබෙන අර්ටිස්ට් කෙනෙක් ඇණවුම්වලට පමණක් කලාකෘති බිහිකන්නට යන එක මේ මොහොතේ කලාව ගැනත්, කලා වෙළඳපොල ගැනත්, කලා විචාරය ගැනත්, කලා රසිකයා ගැනත් සමස්තයක් ලෙස කලා කතිකාව ගැනත් අපට යමක් සිතන්නට යමක් ඉතුරු කරයි. ජවසම්පන්න කලාකරුවාණෙනි ඉදිරියට ගමන් කරන්න.

ප්‍රගීත් රත්නායක

කලා කතා 02

හස්ත කෞශල්‍යයේ වැඩබිම හෙවත් මහාචාර්ය චන්ද්ර්ජීව

 

සාපේක්ෂව ගත්තම චිත්‍ර ශිල්පියෙකුට වඩා මුර්ති ශිල්පියෙක් දරා ගන්න රටකට අමාරුයි .මයිකල් අන්ජිලොවත් මුර්ති ශිල්පියෙක් ලෙස සිට චිත්‍ර ශිල්පියෙක් දක්වා ගමන් කරනවා. අපේ රටෙත් අතලොස්සක් වූ මුර්ති ශිල්පීන් අතුරෙන් මහාචාර්ය චන්ද්‍රජීව සුවිශේෂ පුද්ගලයෙක්. ඒ විෂය ඇතුළෙම පෙන්වන ලද විශේෂ ප්‍රාගුන්‍ය නිසා. ඒ විශේෂත්වයන් අතර තාක්ෂණික කාරණාවන් සම්බන්ධව පරම්පරා ගානකට ඔහුව පසු කරන්න බැරි බවයි මගේ විශ්වාසය. ඒ ඔස්සේ ඔහු මැටි, සිමෙන්ති, දැව, ටෙරාකොටා ෆයිබර්, යකඩ, ප්ලාස්ටික්, මිශ්‍ර මාධ්‍යයන් සහ සුවිශේෂ මාධ්‍යයක් වන බ්‍රොන්ස් (bronze) හසුරවන්නේ ඒ සම්බන්ද ඔහුගේ හස්ත කෞශල්‍යයත් ඒ ඒ මාධ්‍යයන් සම්බන්ධ වෙනස්කම් පිලිබඳ ඇති අප්‍රමණික දැනුමත් නිසාවෙනි. මා විශ්වාස කරන්නේ යම් කෙනෙක් තමන්ගේ විෂය සම්බන්ධව ඇති තාක්ෂණික කාරණා පිලිබඳ මනස් රේඛාව පුළුල් කර ගැනීමට අපොහසත්නම් කෘතිය ඇතුළෙ කතා කරන දෙය සම්බන්ධව අසමත් බවක් පෙන්වන බවයි. ඒ අතින් චන්ද්‍රජීව නැමති මුර්ති ශිල්පියා ගව් ගණනක් ඈතින්. මොහුගේ වැඩ අතර land mark එකක් ලෙස Head 100 නමැති ප්‍රදර්ශනය ලංකාවේ අපටනම් අමතක නැත. ඒ head 100 අතර ලංකාවේ විවිධ චරිත සිය දෙනෙකුගේ අලේඛ්‍ය මුර්ති ඔහු අතින් නිම විය. ආචීර්ණ කල්පික බවෙන් මිදුණු ඇඟිලි තුඩුවල පහරවල් සමගින් රහක් ගෙන එන්නේ හරියටපින්සල් පහරක තිබෙන රහ අපට මතක් කරමිනි. ඒ ප්‍රදර්ශනය මහාචාර්ය තුමාගේ හැඳුනුම්පත යැයි කීවට වරදක් නැත මම සිතන අයුරෙන්. ඔහුගේ නිර්මාණ අතර අලේඛ්‍ය, assemble relief, figure, ස්මාරක, උද්ධ්‍යන මූර්ති, කැටයම් ceramic වැඩ ආදී පරාසයන් ඔස්සේ ගමන් කරනවා .මේ සා විසල් පරාසයක විහිදෙන්න තරම් ඔහු මුහුකුරා ගිය පුද්ගලයෙක් කියා ලාංකේය වශයෙන් සහ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සිය මුද්‍රාව තබා අවසන්.

මහරගම තරුණ සේවා ආයතනයේ තිබෙන විශාල මුර්තිය, බොරැල්ල උමං මාර්ගයේ ඇති සේරමික්වලින් කරන ලද නිර්මාණය, සෝභිත හිමියන්ගේ ප්‍රතිමාව, කොළඹ 3 හි කොමර්ෂල් බැංකුවේ ඇති නිර්මාණය ඒ අතරින් කීපයකි. තව විශාල ප්‍රමාණයක නිර්මාණයන් විවධ තැන්වල ස්ථාපිත කර ඇත. මා සිතන අන්දමට මහාචාර්ය තුමාගේ සංකල්පීය කරණා පසු කරගෙන තාක්ෂණික කාරණා මතු වනවා. එය වරදක් නෙවි. ඔහු නිසා ඒ විෂයේ අනන්‍යතාවය පවතිනවා. ඒ එක්කම සරත් චන්ද්‍රජීව කියන්නේ දක්ෂ ඒ වගේම දැඩි පරිපාලකයෙක්. පරිපාලනමය පැත්තෙන් ද ඔහු විශ්ව විද්‍යාලයක එන්න පුළුවන් ඉහලම තැනට එන්නේ සෞන්දර්ය කලා විශ්ව විද්‍යාලයේ උප කුලපති ද වීමෙනි. චිරං ජයතු මහාචාර්ය තුමනි.

සැ: යු:

මේ මාගේ පුද්ගලික අදහස. එකඟ වීමට හෝ බැහැර කිරීමට ඔබට අයිතියක් ඇත. ඔහුගේ කෘති ගැන විශ්ලේෂණාත්මක විග්‍රහයක් බලාපොරොත්තු වන්න.

ප්‍රගීත් රත්නායක